Η ιδέα μιας γραναζωτής αντλίας είναι πολύ απλή, δηλαδή, η βασική της μορφή είναι ότι δύο γρανάζια ίδιου μεγέθους βρίσκονται σε ένα σφιχτά τοποθετημένο περίβλημα που αλληλεπιδρούν μεταξύ τους
Πλέγμα και περιστροφή, το εσωτερικό του περιβλήματος είναι παρόμοιο με το σχήμα "8", δύο γρανάζια είναι εγκατεστημένα στο εσωτερικό και η εξωτερική διάμετρος και οι δύο πλευρές του γραναζιού ταιριάζουν στενά με το περίβλημα. Το υλικό από τον εξωθητή εισέρχεται στη μέση δύο γραναζιών στη θύρα αναρρόφησης και γεμίζει αυτόν τον χώρο. Καθώς τα δόντια περιστρέφονται, κινείται κατά μήκος του κελύφους και αποφορτίζεται όταν τα δύο δόντια πλένονται.
Στην ορολογία, μια γραναζωτή αντλία είναι επίσης γνωστή ως συσκευή θετικής μετατόπισης, η οποία είναι σαν ένα έμβολο σε μια κάννη κυλίνδρου. Όταν ένα δόντι εισέρχεται στον υγρό χώρο του άλλου δοντιού, το υγρό συμπιέζεται μηχανικά προς τα έξω. «Επειδή το υγρό είναι ασυμπίεστο, το υγρό και τα δόντια δεν μπορούν να καταλαμβάνουν τον ίδιο χώρο ταυτόχρονα, και έτσι το υγρό αποκλείεται». Λόγω της συνεχούς εμπλοκής των δοντιών, αυτό το φαινόμενο συνεχίζει να εμφανίζεται, παρέχοντας μια συνεχή ποσότητα εκκένωσης στην έξοδο της αντλίας. Η ποσότητα εκκένωσης είναι η ίδια για κάθε περιστροφή της αντλίας. Καθώς ο κινητήριος άξονας περιστρέφεται συνεχώς, η αντλία εκκενώνει συνεχώς υγρό. Ο ρυθμός ροής της αντλίας σχετίζεται άμεσα με την ταχύτητα περιστροφής της αντλίας.
Στην πραγματικότητα, υπάρχει μικρή απώλεια υγρού στην αντλία, γεγονός που καθιστά αδύνατη την επίτευξη της απόδοσης λειτουργίας της αντλίας. Επειδή αυτά τα υγρά χρησιμοποιούνται για τη λίπανση και των δύο πλευρών των ρουλεμάν και των γραναζιών, και το σώμα της αντλίας δεν μπορεί ποτέ να χωρέσει χωρίς διάκενο, είναι αδύνατο να εκκενωθεί υγρό από την έξοδο, επομένως μια μικρή απώλεια υγρού είναι αναπόφευκτη. Ωστόσο, η αντλία μπορεί ακόμα να λειτουργεί καλά, επιτυγχάνοντας απόδοση από 93 τοις εκατό έως 98 τοις εκατό για τα περισσότερα εξωθημένα υλικά.
